Οι ελληνικές φυλές των ελληνο-τουρκικών (upd)

του Turkey Today: Ποιές και πόσες είναι οι πολιτικές φυλές των ελληνο-τουρκικών στην Ελλάδα; Ποιές είναι οι θέσεις και οι απόψεις τους;

Ξεκινώντας από άρθρο του πρώην πρωθυπουργού Κ. Σημίτη στα μέσα Δεκέμβρη του 2019 για να καταλήξουμε στο άρθρο του έτερου πρώην Κ. Καραμανλή στις αρχές Απρίλη 2021, εξετάζουμε τοποθετήσεις πολιτικών στελεχών από κόμματα της ελληνικής βουλής ως προς τα ελληνο-τουρκικά σε μια απόπειρα χαρτογράφησης των διαφωνιών και των συναινέσεων που διαμορφώνονται εδώ και χρόνια.

Εισαγωγή

Στις 14 Δεκεμβρίου 2019, δημοσιεύεται στα ΝΕΑ το άρθρο του Κωνσταντίνου Σημίτη με τίτλο "Μια επιτυχία που δεν ολοκληρώθηκε". Το άρθρο αναφερόταν στην προ εικοσαετίας επιτευχθείσα συμφωνία του Ελσίνκι, στις δυσκολίες που αντιμετώπιζε η τότε κυβέρνηση ΠΑ.ΣΟ.Κ. και στην αλλαγή της ελληνικής πολιτικής απέναντι στη Τουρκία κατά τη διακυβέρνηση Κ. Καραμανλή από το 2004. Το άρθρο Σημίτη προκάλεσε με την πλαισίωση της εφημ. Τα ΝΕΑ "Για όλα φταίει ο Καραμανλής" έντονες αντιδράσεις όπως το άρθρο του Γ. Λακόπουλου που υποστηρίζει ότι ο Καραμανλής συνέχισε την πολιτική Ελσίνκι η οποία δεν προχώρησε ακριβώς εξαιτίας των Τούρκων. Αλλά με  περισσότερο ήπιες αντιδράσεις όπως το άρθρο του Σ. Μάνου, μαθαίνουμε τόσο το διακύβευμα της πολιτικής Ελσίνκι όσο και τους θιασώτες ή τους αντιπάλους του.

Για την Τουρκία ως μέλος της Ε. Ε.

Λίγο πριν από τα Χριστούγεννα του 2019, ο Σ. Μάνος θυμίζει την προσπάθειά του να ενισχύσει τον κ. Σημίτη, δέκα χρόνια νωρίτερα, με άρθρο του στα ΝΕΑ στις 4.12.1999 και με τίτλο "Κύριε Σημίτη, μην επαναλάβετε με την Τουρκία, το λάθος Μητσοτάκη με τα Σκόπια". Δύο μέρες μετά, 6.12.1999 έγραψε και ο Μίκης Θεοδωράκης στα ΝΕΑ "Όχι βέτο για Τουρκία". Σύμφωνα με τον Σ. Μάνο, εκείνος ήταν ο μόνος που στήριξε δημοσίως τον τότε πρωθυπουργό ενώ Σημίτης και Γ. Παπανδρέου φαίνεται ότι έτρεμαν τις ενδοκομματικές πιέσεις και το πολιτικό κόστος που θα προκαλούσε σίγουρα η ελληνική συναίνεση στην υποψηφιότητα της Τουρκίας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 

Όταν επέστρεψε από το Ελσίνκι ο κ. Σημίτης, στις 10.12.1999, ως πρόεδρος των Φιλελευθέρων, δήλωσε ότι: "Με την απόφαση της Ευρώπης να δεχθεί την υποψηφιότητα της Τουρκίας εξυπηρετούνται όλα τα εθνικά μας συμφέροντα και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις να ξαναβρεί ο ελληνισμός τα ιστορικά του όρια δράσης. Είμαι απόλυτα ικανοποιημένος από την στάση της κυβέρνησης. Επικράτησε το εθνικό συμφέρον και η λογική."Από την άλλη πλευρά, ο τότε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, κ. Καραμανλής, κατηγόρησε τον κ. Σημίτη για εθνική ανεπάρκεια! Και η κεντροδεξιά ΕΣΤΙΑ υπερθεμάτιζε ρωτώντας με το πρωτοσέλιδό της 14.12.1999: "Η μικροψυχία τιμωρείται. Ο κ. Καραμανλής δεν το καταλαβαίνει;"

Για την ειδική σχέση Τουρκίας και Ε.Ε. και για τη συμπεριφορά της ως χώρας μέλους του ΝΑΤΟ

Δύο μέρες μετά από το πολυσυζητημένο άρθρο Σημίτη, διεξάγεται η συζήτηση με θέμα « Οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στη Μεσόγειο και ελληνοτουρκικές σχέσεις» όπου συμμετέχουν με εισηγήσεις η Ντόρα Μπακογιάννη (πρώην υπουργός εξωτερικών), ο Ευάγγελος Βενιζέλος (πρώην υπουργός εξωτερικών), και οι πρέσβεις επί τιμή Γιώργος Σαββαΐδης (Γενικός Γραμματέας του ΥΠΕΞ, εντεταλμένος πάνω στο ζήτημα της προσφυγής της ΠΓΔΜ στη Χάγη μετά το Βουκουρέστι και στις διαπραγματεύσεις με την Αίγυπτο και τη Λιβύη για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών) ο Παύλος Αποστολίδης (Γενικός Γραμματέας του ΥΠΕΞ επί υπουργείας Θεόδωρου Πάγκαλου, διοικητής της ΕΥΠ από το 1999 ως το 2004).

Η Ντόρα Μπακογιάννη προέτρεξε την Αθήνα να προχωρήσει άμεσα με τις οριοθετήσεις ΑΟΖ με την Αλβανία, την Αίγυπτο και την Ιταλία, κάνοντας μάλιστα ειδική μνεία στην Αλβανία υπό το πρίσμα και των τελευταίων ευρωπαϊκών εξελίξεων. Αναφέρθηκε επίσης στην πολιτική υποχρέωση της Άγκυρας να αποδεχθεί τη δικαιοδοσία της Χάγης, ώστε να υπογραφεί συνυποσχετικό και να λυθούν τα θέματα της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ. «Είμαστε έτοιμοι να προσέλθουμε στο τραπέζι του διαλόγου, αλλά δεν πρόκειται να αποδεχτούμε την επιβολή απόψεων κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου. Ποτέ δεν θα διαπραγματευτούμε την εθνική μας κυριαρχία, αυτήν θα την υπερασπιστούμε με κάθε τρόπο», είπε. Παραδέχτηκε ότι η Ελλάδα είναι αντιμέτωπη με ένα περιβάλλον τόσο περίπλοκο, όσο και αποσταθεροποιημένο, με την ευρύτερη περιοχή να έχει βιώσει τεκτονικές αλλαγές. Έφερε ως παράδειγμα την στρατηγική του Ελσίνκι, η οποία πλέον δεν μπορεί να συνεχίζει να υιοθετείται. Υποστήριξε ότι πρέπει να αντικατασταθεί από μια «ειδική σχέση μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας». 

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος  τόνισε ότι η Ελλάδα πρέπει να προστατεύσει και όχι «να δείχνει ότι προστατεύει» τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Συμφώνησε με την κ. Μπακογιάννη στο ζήτημα της επανέναρξης των διερευνητικών διαδικασιών για χάραξη ΑΟΖ στο Αιγαίο, ενώ παραδέχτηκε ως ύστατο στόχο την υπογραφή συνυποσχετικού για προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Υποστήριξε ότι την πρωτοβουλία αυτή «θα πρέπει να την ορίζουμε εμείς και όχι η παραβατικότητα της γείτονος. Πρέπει να ενεργοποιήσουμε και να επικαιροποιήσουμε τις προτάσεις μας δηλώνοντας ότι θα δεχθούμε την ετυμηγορία του ΔΔ της Χάγης. Δεν βοηθούν πρωτοβουλίες όπως η μερική οριοθέτηση χωρικών υδάτων στο Ιόνιο ή η μερική ανακήρυξη ΑΟΖ με την Αίγυπτο». Εξέφρασε την άποψη ότι η Τουρκία απομακρύνεται «από τα στοιχεία που ορίζουν τη συμπεριφορά μια αστικής φιλελεύθερης Δημοκρατίας και μιας χώρας του ΝΑΤΟ».

«Μας συμφέρει η Χάγη;»

Στη συζήτηση που οργάνωσε το ΕΛΙΑΜΕΠ, στις 18/2/2020, προσκλήθηκαν και τοποθετήθηκαν οι Γιώργος Παπανδρέου (πρώην υπουργός εξωτερικών και πρωθυπουργός), Ντόρα Μπακογιάννη (πρώην υπουργός εξωτερικών), Γιώργος Κατρούγκαλος (τέως υπουργός Εξωτερικών) και Χρήστος Ροζάκης (πρώην υφυπουργός Εξωτερικών και αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου). Οι τοποθετήσεις τους έδωσαν αφορμή στην εφημ. Έθνος να γράψει την επόμενη μέρα για ένα "Κοινό μέτωπο» από Ντόρα και Γιώργο Παπανδρέου υπέρ Χάγης και διαλόγου με την Τουρκία".

Η φυλή του διαλόγου

Ακριβώς την ίδια μέρας με τη συζήτηση του ΕΛΙΑΜΕΠ, συζήτηση στις 18/2/2020 το «Δίκτυο για τη Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και την Ευρώπη» όπου παραβρέθηκαν οι πρεσβευτές ΗΠΑ, Ισραήλ και Τουρκίας όπως και εκπρόσωπος του ελλην. Υπουργείου Εξωτερικών. Εισαγωγικά, η πρόεδρος του Δικτύου, Άννα Διαμαντοπούλου παρατήρησε ότι χρειάζεται συζήτηση, κατανόηση όλων με όλους ταυτόχρονα, επικρίνοντας τους πολιτικούς εκείνους που μιλούν για να ακουσθούν στο εσωτερικό τους ακροατήριο και με αυτά που λένε, ανάβουν φωτιές έξω.

Ο πρέσβης των ΗΠΑ Τζέφρι Πάιατ χαρακτήρισε πολύ πετυχημένη την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στη χώρα του, και σημείωσε  σχετικά με τα ενεργειακά, ότι η Ελλάδα έχει επανέλθει στην Αν. Μεσόγειο ως ενεργειακή δύναμη καθώς και ως hub υποδομών. Σε επόμενη φράση του, ο Πάιατ δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον ενδιαφέρεται και πάλι για την Αν. Μεσόγειο και τα Βαλκάνια. Κατ’ ουσίαν στην ομιλία του ο Αμερικανός διπλωμάτης κατέδειξε την πολυπλοκότητα των σχέσεων στην περιοχή, υπό το πρίσμα των δύο βασικών ζητημάτων: περιφερειακή ασφάλεια και ενέργεια. Στο σημείο αυτό δε, υπογράμμισε το ρόλο που έπαιξε στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις ο Ευάγγ. Αποστολάκης -που συμμετείχε στο επόμενο πάνελ. Ελλάδα και ΗΠΑ έχουν συμφωνήσει να έχουν συμμαχικές σχέσεις με την Τουρκία -και αυτός είναι ο βέλτιστος δρόμος, είπε ακόμη ο Τζέφρι Πάιατ, για να κλείσει λέγοντας ότι αν συνεχίσουν να υπάρχουν εντάσεις στην περιοχή και διεκδίκηση για το ποιος θα πάρει μεγαλύτερο μερίδιο στην πίτα, τότε μόνο καταστροφή μπορεί να προκύψει.

Από την πλευρά του, ο Μπ. Οζουγκεργκίν, νέος πρεσβευτής της Τουρκίας στην Αθήνα, τόνισε  ότι "αυτή τη στιγμή στη Μεσόγειο πλέουν πολεμικά πλοία από στόλους 44 χωρών", καταδεικνύοντας, αν μη τι άλλο, την πολυπλοκότητα της κατάστασης. Και παρέθεσε το σύνολο των τουρκικών θέσεων στις διαφορές με τα γειτονικά κράτη. Ενδεικτικά: μας ενδιαφέρουν, είπε, οι πρόσφυγες εντός και εκτός της τουρκικής επικράτειας, οι θαλάσσιες ζώνες είναι ξεκάθαρες και όχι μόνο για μας, θέλουμε ανοιχτούς αεροδιαδρόμους που κανείς δεν μπορεί να οικειοποιηθεί. Ταυτοχρόνως υπογράμμισε την τουρκική αποφασιστικότητα, όπως είπε, για έντιμη και νομικώς αποδεκτή λύση στο θέμα των ενεργειακών πηγών, με τον ταυτόχρονο ισχυρισμό ότι οι υδρογονάνθρακες θα πρέπει να γίνουν κίνητρο για ειρήνη και ευημερία, και όχι για συγκρούσεις. Αναφορικά με την Αν. Μεσόγειο, δήλωσε επί λέξει πως χρειάζονται υπεύθυνες συμπεριφορές για να αντιμετωπισθεί η… ξεροκεφαλιά. Εν κατακλείδι, ζήτησε, όπως υποστήριξε, να μην προωθούνται περίεργοι, καιροσκοπικοί μηχανισμοί, όπως ο Eastmed…

Στο βήμα τον διαδέχθηκε ο Γ. Αμράνι, πρεσβευτής του Ισραήλ στην Αθήνα και διπλωμάτης με σημαντική εμπειρία (είχε διατελέσει πρεσβευτής στην Ουάσινγκτον). Τούτου δοθέντος ανέπτυξε εννέα αρχές για την αντιμετώπιση της σύνθετης κατάστασης στην Αν. Μεσόγειο. Μεταξύ αυτών, και αυτή: η θρησκεία πρέπει να μείνει μέσα στις συναγωγές, τις εκκλησίες και τα τζαμιά. Σύμφωνα με τον ομιλητή, οι ΗΠΑ δεν μπορεί να παραμένουν στα μετόπισθεν και να εκχωρούν εξουσία σε τρίτες χώρες, ενώ κάλεσε την Ελλάδα να ξαναδεί θέματα εξωτερικής πολιτικής. Είπε, μάλιστα, για τη χώρα μας ότι έχει να παίξει σημαντικό ρόλο, ρόλος που δεν αντίκειται, όπως ανέφερε, στις ήδη αναπτυχθείσες σχέσεις της με τον αραβικό κόσμο. Για τη δική του χώρα, τέλος, σημείωσε ότι δεν είναι πηγή προβλημάτων, αλλά πηγή σταθερότητας.

Ο Κυρ. Λουκάκης, γενικός διευθυντής Πολιτικών Υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών, κόμισε την ελληνική προσέγγιση στα πράγματα. Ενδεικτικώς, υπογράμμισε το αδιέξοδο στο Κυπριακό λόγω των τουρκικών θέσεων. Η ανακάλυψη ενεργειακών πηγών σε συνδυασμό με τη δυνατότητα αξιοποίησής τους συνιστά δεδομένο αλλαγής παιχνιδιού, ήταν μια άλλη, κομβική, παρατήρηση του Έλληνα διπλωμάτη, πλην όμως το θέμα αυτό λειτούργησε ως μεγεθυντικός φακός ευκαιριών αλλά και προβλημάτων, πρόσθεσε. Προϋπόθεση για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην Αν. Μεσόγειο είναι να μην παίρνει κανείς παλαιά και νέα δεδομένα ως αφορμή ή μονόδρομο σύγκρουσης αλλά ως ευκαιρία ανάπτυξης και ευημερίας μέσα από συνέργειες. Αυτή είναι η επιλογή της Ελλάδας, ανέφερε εμφατικά ο Κυρ. Λουκάκης υπογραμμίζοντας συγχρόνως τη σημασία που έχουν για την Αθήνα οι τριμερείς, πολυμερείς συνεργασίας. [...]

Στο δεύτερο μέρος της εκδήλωσης η Αννα Διαμαντοπούλου, κατέθεσε την πρότασή της,  για πολυμερή συνεργασία στην Αν. Μεσόγειο - κατά το πρότυπο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα, και παρότι δεν υπάρχουν αναλογίες, όπως η ομιλήτρια διευκρίνισε-. Μια συζήτηση που αξίζει -τόνισε- να ξεκινήσει από Πανεπιστήμια, think tanks κ.ο.κ.

Ακολούθησε η παρέμβαση του καθηγητή και βουλευτή της Ν.Δ., Δ. Καιρίδη που υπογράμμισε ότι ο πραγματικός διαχωρισμός είναι μεταξύ αυτών που είναι ειλικρινείς και εκείνων που ψαρεύουν στα θολά νερά της πατριδοκαπηλίας. Η Τουρκία είναι παράκτιο κράτος και έχει δικαιώματα που πηγάζουν από τη γεωγραφική αυτή θέση, σε Αιγαίο και Μεσόγειο, όχι όμως αυτά που εκείνη νομίζει, παρατήρησε ο βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος. [...]

Επί της προτάσεως της κυρίας Διαμαντοπούλου, ο πρέσβης ε.τ. Παύλος Αποστολίδης έκανε λόγο για πολύ φιλόδοξο σχέδιο, και θα είναι καλό να ξεκινήσει η σχετική πρωτοβουλία για να διαπιστωθούν τα όριά της, επιφυλάχθηκε πάντως για το τι θα γίνει όταν φθάσει σε επίπεδο κρατών.

Όλοι πρέπει να ξεπεράσουμε τους εαυτούς μας και να βάλουμε νερό στο κρασί μας, άλλοι λιγότερο, άλλοι περισσότερο, παρατήρησε από την πλευρά του ο πρ. υπουργός Εθνικής Άμυνας, Ευάγγ. Αποστολάκης. Θέλουμε λύσεις out of the box που θα ταράξουν τα νερά, επέμεινε η Αν. Διαμαντοπούλου, θυμίζοντας ότι και το Ελσίνκι, όταν κατατέθηκε, ήταν κάτι έξω από τα συνηθισμένα, με αντιδράσεις σε Ελλάδα και Τουρκία… Να μην συνεχίζουμε τον αδιέξοδο διάλογο που οδηγεί στα κανόνια, συμπέρανε η πρόεδρος του Δικτύου. Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος Π. Τσίμας.

* Στο γράφημα, αποτελέσματα της δημοσκόπησης της Pulse που δημοσιεύτηκαν στην Εφημ. Τα Νέα στις 5 Μάρτη 2020 με το ερώτημα

Η φυλή του κοινού εχθρού

Διαβάζοντας τα τεκταινόμενα των τελευταίων μηνών, ο πρώην πρωθυπουργός Α. Σαμαράς διακρίνει με άρθρο του το Δεκέμβρη του 2020 "τρεις χώρες με παρελθόν αυτοκρατορίας να παρεμβαίνουν στο κενό που δημιουργεί η αμερικανική «απόσυρση» από την Ανατολική Μεσόγειο : Η Ρωσία, επιδιώκει να επιστρέψει σε status μεγάλης περιφερειακής δύναμης. Η Τουρκία, προσπαθεί να αναβιώσει την παλιά επιρροή της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Και η Γαλλία, στην οποία δίνεται η ευκαιρία να γίνει επικεφαλής μιας μεγάλης συμμαχίας των «κοσμικών» αραβικών καθεστώτων, αλλά και των Ευρωπαίων που θέλουν να αντισταθούν στη διείσδυση των ισλαμιστών.

Για τον Α. Σαμαρά, το σχήμα που περιλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος των αραβικών χωρών, από την Αίγυπτο ως την Ιορδανία, και τα περισσότερα κράτη του Κόλπου -αλλά και το ίδιο το Ισραήλ- μαζί με τη Γαλλία κι άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αφορά κοινωνίες ή ηγεσίες που βλέπουν την έξαρση της ισλαμιστικής βίας στις κοινωνίες τους. Ο Α. Σαμαράς θεωρεί ότι μουσουλμάνοι με παράδοση στην εκκοσμίκευση θεωρούν κι αυτοί πρωταρχικό κίνδυνο για τις δικές τους κοινωνίες τα ισλαμιστικά δίκτυα, και ζητούν  συμμαχία με τη Δύση για κάτι που είναι ζωτικής σημασίας: " Να αντιμετωπίσουμε «κοινό εχθρό»! Αυτή τη σύγκλιση μαζί τους δεν μπορούμε να την αρνηθούμε".

Η συμμαχία, σύμφωνα με τον πρώην πρωθυπουργό, υποκινήθηκε για λόγους άσχετους με την Ελλάδα αλλά αποτελεί μοναδική ευκαιρία τόσο για την ίδια όσο και για την Κύπρο. "Αυτά τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. απειλούνται άμεσα από τρίτη χώρα, ενώ επισήμως η Ε.Ε. δεν είναι σε θέση να κάνει τίποτε παραπάνω από το να εκφράζει τη... λύπη της!". Ο Σαμαράς δεν αποφεύγει να κατονομάσει την προέλευση της απειλής, ούτε να παροτρύνει προς την σύμπηξη μιας συμμαχίας μεταξύ  Ελλάδας - Κύπρου - Αίγυπτου - Ισραήλ και Γαλλίας, ικανής "να εξουδετερώσει την τουρκική απειλή για όλους... Τώρα πια οι συνθήκες που δημιουργούνται, ευνοούν μια νέα αρχιτεκτονική για την Ανατολική Μεσόγειο και για τη Μέση Ανατολή πλέον". Ο πρώην πρωθυπουργός τίθεται ανοιχτά υπέρ μιας αναδιάρθρωσης του ΝΑΤΟ που να περιλαμβάνει πλέον και την Αίγυπτο και το Ισραήλ, αλλά και την Κύπρο,  εξουδετερώνοντας τις αποσταθεροποιητικές πολιτικές του νεο-οθωμανισμού.

Με αφορμή την επικείμενη έναρξη νέων διερευνητικών επαφών, ο Α. Σαμαράς παραχώρησε συνέντευξή στην Καθημερινή, στις 24/1/2021, καταγγέλλοντας την "έναρξη των διερευνητικών" σαν ενέργεια που "ακυρώνει κάθε συζήτηση για κυρώσεις κατά της Τουρκίας. «Η διεθνής κοινότητα δεν “τιμωρεί” μια χώρα την ώρα που αυτή τυπικά διαπραγματεύεται. Την ίδια ώρα, η Τουρκία δεν αποδέχεται το διεθνές δίκαιο της θάλασσας. Προχωράει σε απειλές χρήσης βίας, πράγμα που απαγορεύει η ιδρυτική διακήρυξη του ΟΗΕ, γενικά γράφει όλο τον κόσμο στα παλιά της τα παπούτσια και θέτει συνεχώς νέα ζητήματα εις βάρος μας», σημειώνει μεταξύ άλλων ο κ. Σαμαράς και προσθέτει ότι «η επόμενη αιχμή της τουρκικής απειλής είναι η Θράκη, όπου ζητούν ήδη αναθεώρηση της συνθήκης της Λωζάννης».

Σχολιάζοντας τις θέσεις Σαμαρά, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ  βουλευτής Επικρατείας, Πάνος Σκουρλέτης, διαπίστωσε "πολιτική ομηρία του κ. Μητσοτάκη από τον κ. Σαμαρά, η οποία εξηγεί και την έλλειψη σαφούς στρατηγικής από την κυβέρνηση για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Ενώ ο εκπρόσωπος Τύπου του Κινήματος Αλλαγής δήλωσε: «Τώρα γίνεται ξεκάθαρο γιατί αρνήθηκε ο κύριος Μητσοτάκης τη διαμόρφωση της κοινής εθνικής γραμμής, με τους πολιτικούς αρχηγούς υπό την Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με αποτέλεσμα να πορεύεται η χώρα χωρίς αυτήν. Γιατί υπήρχαν έντονες διαφωνίες στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας».

Η σύγκρουση δύο φυλών

Σε άρθρο του στα Νέα, το οποίο πρωτο-δημοσιεύτηκε το 2020 και δημοσιεύεται εκ νέου στις 3 Απρίλη 2021 ενόψει της κυκλοφορίας του βιβλίου «Η Στρατηγική του Ελσίνκι: 20+1 Χρόνια Μετά», ο Κώστας Σημίτης εξηγεί πώς ο Κώστας Καραμανλής αποφάσισε την εκκίνηση της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας στην ΕΕ, παρ’ όλο που δεν είχε τακτοποιήσει τις διαφορές της με την Ελλάδα, όσον αφορά την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα. Αφού περιγράφει το γεωπολιτικό πλαίσιο που είχε διαμορφωθεί μετά την κρίση των Ιμίων και το πυκνό παρασκήνιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 10ης Δεκεμβρίου ’99, ο Κ. Σημίτης επιρρίπτει στον διάδοχό του στην πρωθυπουργία, Κώστα Καραμανλή, την ευθύνη για την αλλαγή στρατηγικής που άφησε την Ελλάδα μόνη της απέναντι στον Ερντογάν.

Ο Κ. Καραμανλής τοποθετούμενος στο άρθρο Σημίτη απάντησε το πρωί της Πέμπτης 8 Απριλίου σε αυστηρό τόνο υποστηρίζοντας ότι μοναδικό θέμα προς επίλυση με την Τουρκία είναι η υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ ενώ τόνισε παράλληλα ότι η στρατηγική του Ελσίνκι οδηγούσε στο Δικαστήριο της Χάγης την εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας, την ελληνική κυριαρχία νησιών και βραχονησίδων - με τον Κώστα Σημίτη να δηλώνει αργότερα από πλευράς του πως πεποίθησή του ήταν και είναι, ότι οι διαφορές με την Τουρκία πρέπει να αντιμετωπίζονται ενεργά, στη βάση της εθνικής κυριαρχίας και του Διεθνούς Δικαίου.

Αποστάσεις από το θέμα τηρεί η κυβέρνηση με την κυβερνητική εκπρόσωπο, Αριστοτελία Πελώνη, να αποφεύγει κάποια σαφή θέση. «Δεν έχω κανένα σχόλιο» απάντησε η Α. Πελώνη ερωτηθείσα -κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών- για τη δήλωση του Κώστα Καραμανλή. Ωστόσο, η ίδια πρόσθεσε ότι «οι θέσεις της χώρας διατυπωμένες από τον πρωθυπουργό. Η μόνη διαφορά μας με την Τουρκία είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ». Μάλιστα, η κ. Πελώνη όταν ρωτήθηκε αν η κυβέρνηση συμφωνεί με τον Κ. Σημίτη ότι υπάρχουν και άλλες διαφορές με την Τουρκία πέραν της υφαλοκρηπίδας επανέλαβε: «Σας είπα ότι η μόνη διαφορά που υπάρχει με την Τουρκία είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και θαλασσίων ζωνών στο Αιγαίο».