Η γαλλική κοινή γνώμη για τον Ερντογαν

από το κανάλι Le fil d'actu : να περιμένουμε έναν πόλεμο με την Τουρκία;

Την ώρα που σε τηλεοπτικά στούντιο του Τελ Αβίβ συζητιέται το αν ο ισραηλινός στρατός είναι έτοιμος για πόλεμο ευρείας κλίμακας, στο περιθώριο της συζήτησης όπου κυριαρχεί το ζήτημα των επιλογών Μακρόν απέναντι στις επιπτώσεις των μέτρων κα΄τα της πανδημίας κορονοϊού, τίθεται το ερώτημα της σύγκρουσης μεταξύ Τουρκίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από γαλλικής άποψης το ερώτημα τίθεται ιστορικά παίρνοντας υπόψη αφ'ενός τις τουρκικές επιλογές από το 2010 κι έπειτα στη Μέση Ανατολη (στα μέτωπα της Συρίας, της Λιβύης, της Ανατολ. Μεσογείου και του Καυκάσου), αφ'ετέρου τις σχέσεις Τουρκίας με τη Γαλλία και τη Γερμανία όπου 700.000 περίπου μουσουλμάνοι ή 3 εκατομμύρια κάτοικοι τουρκικής καταγωγής θεωρούνται εξ ορισμού βέβαιος μοχλός πίεσης έναντι του Παρισιού και του Βερολίνου εκτός της απειλής χρήσης εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών ή προσφύγων από την Τουρκία. Το ερώτημα μιας ενδεχόμενης ευρω-τουρκικής αναμέτρησης τίθεται μεν ως κάτι απευκταίο αλλά κι ως ένα σενάριο που είτε πρέπει να αντιμετωπιστεί, είτε να αποφευχθεί.

Στη δεύτερη περίπτωση, η ιστορία του μεσοπολέμου χρησιμοποιείται ως παράδειγμα προς αποφυγή: οι διαρκείς αποτυχίες της Κοινωνίας των Εθνών δείχνουν ότι ένα κράτος που έχει εκτροχιαστεί προς τον ιμπεριαλισμό δεν επανέρχεται στη διπλωματική οδό της συνδιαλλαγής απλά και μόνο επειδή του το ζητάν άλλα κράτη, αλλά μόνο αν αυτά θέτουν όρια στη δράση που αναλαμβάνουν να τα υπερασπιστούν στην πράξη. Κατ' αυτή την έννοια, η γαλλική κοινή γνώμη αναμένει τις πρακτικές συνέπεις των εξαγγελλιών περί παύσης 300 περίπου ιμάμηδων αποσπασμένων από την Τουρκία ως λειτουργών σε τεμένη στη Γαλλία όπως και τα αποτελέσματα της διάλυσης της οργάνωσης των Γκρίζων Λύκων στο γαλλικό έδαφος. Αναφορικά με τις τουρκικές κινήσεις έναντι της Γαλλίας στη διεθνή σκηνή, εκφράζεται η προσδοκία για γαλλικές κινήσεις ανεξάρτητα από τις επιλογές των Βρυξελλών ή των υπολοίπων χωρών της ΕΕ.

Για την περίπτωση στρατιωτικής συμμετοχής της Τουρκίας σε κάποιο μέτωπο, διατυπώνεται η πιθανότητα γαλλικής συνδρομής σε εταίρο με σκοπό την ενίσχυση των γαλλικών θέσεων σε μια περιοχή όπως π.χ. η Συρία ή η Λιβύη. Οι περιπτώσεις Ελλάδος και Κύπρου περιγράφονται ξεχωριστά ως περιπτώσεις χωρών - μελών της ΕΕ που απειλούνται με τουρκική εισβολή κι όπου δεν πρέπει να δοθεί το παραμικρό δείγμα δισταγμού, αμφιβολιών ή αμφισημίας. Η γαλλική κοινή γνώμη μπορεί να σκέφτεται ό,τι θέλει για την ΕΕ αλλά δεν έχει την ίδια πολυτέλεια για δύο συμμάχους στους οποίους οφείλει αδιαπράγματευτη συνδομή, εάν αυτοί το απαιτήσουν και με τρόπο ώστε να αποφευχθεί μια στρατιωτική αναμέτρηση μεταξύ Τουρκίας και ΕΕ.

Αφαλώς κι ένας πόλεμος με την Τουρκία δεν βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη για την Γαλλία. Αλλά το ενδεχόμενο δεν μπορεί να αποκλειστεί σύμφωνα με όσα είδαμε την τελευταία δεκαετία και το περασμένο καλοκαίρι. Οφείλουμε να εξετάσουμε αυτήν την υπόθεση και να ετοιμαστούμε αναλόγως κι επί μακρόν αντί να την αρνούμαστε και να βρεθούμε μια μέρα προ τετελέσμενου. Το δίδαγμα της Συμφωνίας του Μονάχου του 1938 είναι επίκαιρο ακόμα κι αν ο Ερντογάν απέχει κατά πολύ από την περίπτωση Χίτλερ από υλικής τουλάχιστον άποψης. Αλλά τα λόγια του Τσώρτσιλ σχετικά με τις επιλογές Βρετανών και Γάλλων πρέπει να ηχούν σήμερα ως προειδοποίηση για τους ευρωπαίους ηγέτες.