H Κωνσταντινούπολη, ένα «αστικό τέρας»

του Marc Semo: ο ανθρωπολόγος Yoann Morvan κι ο αρχιτέκτονας Sinan Logie οδηγούν τον αναγνώστη εκτός των περπατημένων μονοπατιών της μεγαπόλης.

Βιβλίο. Η πόλη αυτή εκτείνεται σε 5.345 τετρ. χλμ., καβάλα πάνω σε δύο ηπείρους. Με τουλάχιστον 16. εκατομμ. κατοίκους, και σε διαρκή ανάπτυξη, η Κων/πολη έγινε «ένα από τα καυτά σημεία της γενικευμένης αστικοποίησης» του πλανήτη. Η καινούρια πραγματικότητα της μεγαπόλης έχει να κάνει πρώτα απ’όλα με τις περιφέρειές της. « Η προσεκτική εξέταση του πως έγιναν αυτές οι περιαστικές γειτονιές, επέτρεπε ήδη να διαβλέψει κανείς τον ερχομό της μητρόπολης» υπογραμμίζουν ο ανθρωπολόγος Yoann Morvan (Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας) κι ο αρχιτέκτονας Sinan Logie, αρχιτέκτονας και ζωγράφος, που «διέσχισαν αστικές μπορντούρες» μεταξύ εξοχών σε παραίσθηση και πόλεων με πλοκάμια. Σε όλα αυτά τα περιθώρια της άκρης, εμφανίζονται με όλη τους την ευκρίνεια τα συντρίμμια μιας άγριας εκβιομηχάνισης με την τεκτονική των μεταναστευτικών  στρωμάτων.

Στο βιβλίο αυτό που δανείζεται εν μέρει εμπλουτίζοντας όμως ένα προηγούμενο έργο (Istanbul 2023, Editions B2, 2014), οι δυο συγγραφείς αφηγούνται ένα «αστικό τέρας» πολύ διαφορετικό από την Κων/πολη του Κεράτιου με τα αυτοκρατορικά τζαμιά και τις νέες επιχειρηματικές γειτονιές. Μετρούν, αναλύουν κι αφηγούνται μια πόλη «εκτός του οπτικού πεδίου της πλειοψηφίας των Κων/πολιτών, για να μην μιλήσουμε για τους πιο έμπειρους ταξιδιώτες». Το βιβλίο τους είναι σημαντικό όχι μόνο για κάποιον που θέλει να καταλάβει τους μετασχηματισμούς της πόλης αλλά, πιο γενικά, τους μετασχηματισμούς του συστήματος εξουσίας που δημιούργησε ο Ρ. Τ. Ερντογαν με περισσότερα από 16 χρόνια εξουσίας δίχως διάλειμμα. Η Μεγάλη Κων/πολη συγκεντρώνει πράγματι το ¼ του πληθυσμού της χώρας και το 40% των φορολογικών της εσόδων.