Τέλος εποχής για Ερντογαν

του Ruşen Çakır: Τώρα η κυβέρνηση στρίμωξε τον εαυτό της στη γωνία ακριβώς εκείνη που πήγε να δραπετεύσει, κι άρχισε να φαίνεται καθαρά το τέλος της διαδρομής

Συζητώντας την περασμένη εβδομάδα με τον Kemal Can αν υπάρχει πόλεμος εξουσίας εντός του ΑΚΡ, είπα ότι η εποχή Ερντογάν κλείνει κι ό,τι όλα όσα ζούμε είναι οι πόνοι που παράγει το τέλος της. Οι συνεργάτες της εκπομπής μια «Ματιά στην Εβδομάδα» βιντεοσκόπησαν τη συζήτηση και το βίντεο με αυτό το θέμα είχε περισσότερο ενδιαφέρον απ’όσο υπολόγιζα.

Με τη σημερινή εκπομπή, θέλω να εξηγήσω τι εννοούσα. Κι αυτό δεν θα είναι τόσο δύσκολο. Θα είδατε, για παράδειγμα, την συνέντευξη τύπου που παραχώρησε ο Ερντογάν πηγαίνοντας σήμερα στο Αζερμπαϊτζάν. Όταν τον ρώτησε ο ανταποκριτής του FOX TV περί Λιβύης και ειδήσεων περί στρατιωτών των οποίων ο θάνατος αποκρύπτεται, ο Ερντογάν μίλησε για «έναν ορισμένο αριθμό» κι εδώ δημιουργείται ένα ερωτηματικό. Βλέπουμε λοιπόν με τρόπο διάφανο ότι ο Ερντογάν δεν έχει να πει και πολλά πλέον πάνω σε ζωτικά ζητήματα. Κι αυτό είναι σημαντικό για όποτε του κάνουν μια πραγματική ερώτηση – πράγμα που δεν συμβαίνει και συχνά. Για να το πως αλλιώς, κάτι τέτοιο δεν μπορούσαμε να το αντιληφθούμε από τη στιγμή που του γίνονταν μόνο ερωτήσεις που περίμενε είτε σε τηλεοπτικές εκπομπές, είτε σε συνεντεύξεις τύπου.

Όταν τίθεται μια σοβαρή ερώτηση στα σαράντα χρόνια, η απάντηση που δίνει, αλλά κι αυτή που δεν μπορεί να δώσει ο Ερντογαν, μας δείχνει στην πραγματικότητα πόσο βαθιά είναι η κρίση που βιώνουμε στην Τουρκία. Στην ερώτηση του FOX, "απάντησε", αφού πρώτα εξαπέλυσε κατηγορίες εναντίον του καναλιού, κι, έπειτα, το γύρισε στον «κύριο Κεμάλ», δηλαδή τον Κ. Κιλιτσνταρογλου (CHP). Όποτε λοιπόν τίθενται ζητήματα για Συρία, Λιβύη, νεκρούς στρατιώτες, ένα σωρό δηλαδή ζητήματα που δεν φαίνεται να επιλύονται, προτιμά, αντί να απαντά, να τα κουκουλώνει κατηγορώντας CHP και Κιλιτσνταρογλου. […]

Τα ζητήματα βεβαίως είναι πολλά: έχουμε το Ιντλιμπ, τη Λιβύη, και παντού ο πρώτος συνομιλητής της Τουρκίας είναι η Ρωσία. Και στη Ρωσία έχουμε τον Πούτιν. Ο Ερντογάν έχει μειώσει το ζήτημα της Τουρκίας με τη Ρωσία ως σαν να επρόκειτο περί προσωπικής σχέσης με τον Πούτιν, και προσπαθεί να διαχειριστεί πολλά πραγματικά ζητήματα παραπέμποντας τα για μετά. Τελευταία, π.χ., έδωσε προθεσμία για «τέλος Φλεβάρη» καταγγέλλοντας επιθέσεις του συριακού στρατού κατά ομάδων που υποστηρίζονται από τον τουρκικό στρατό.[…]

Γιατί τα λέω τώρα όλα αυτά; Ενώ η Τουρκία παλεύει εδώ και καιρό με μια εσωτερική οικονομική κρίση, έχουμε μια εξουσία και media που την υποστηρίζουν, τα οποία προσπαθούν όσο γίνεται να μην επιτρέπουν τη συζήτηση περί κρίσης. Η επικαιρότητα της Τουρκίας είναι εστιασμένη σε υπερβολικό βαθμό σε ζητήματα του εξωτερικού: από τη μία, η Λιβύη (που μια έρχεται, μια την ξεχνάμε), από την άλλη, το Ιντλίμπ. Και βλέπουμε ότι όλος ο δημόσιος διάλογος κινείται πάνω σε αυτά τα δύο. Η κατάσταση αυτή αποτελεί ένα είδος φυγής για την κυβέρνηση. Αλλά τώρα στρίμωξε τον εαυτό της στη γωνία εκείνη ακριβώς που πήγε να δραπετεύσει, διότι οι σχέσεις με τη Ρωσία δεν παν όπως παλιά κι επειδή άρχισε να διαφαίνεται καθαρά ποιο θα είναι το τέλος της διαδρομής.

Οι σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας, Ερνοτγάν και Πούτιν άρχισαν προοδευτικά να παίρνουν αρνητική τροπή. Για παράδειγμα, ο Ερντογαν παραδέχεται ότι ομάδες Συρίων βρίσκονται στη Λιβύη για να υποστηρίξουν την κυβέρνηση της Τρίπολης που υποστηρίζει ο Ερντογάν, αλλά οι μισθοφόροι της Ρωσίας, ο στρατός Wagner δηλαδή, είναι εκεί αντίθετος σε αυτό. Εδώ βλέπουμε ότι η τουρκική κυβέρνηση που είχε πλέον ήδη μπλοκάρει στο εσωτερικό της κι εισέπραξε μια πολύ μεγάλη ήττα στις τελευταίες αυτό-διοικητικές εκλογές, στριμώχτηκε για τα καλά στη γωνία όπου κατέφυγε στα εξωτερικά, είτε στο Ίντλιμπ, είτε στη Συρία, προσπαθώντας κατά μη έννοια να πάρει μια ανάσα. Όλα αυτά δείχνουν, κατ’εμέ, ότι η εποχή Ερντογάν κλείνει. Η προσπάθειά του να δημιουργεί θέματα επικαιρότητας, όπως π.χ. με τα μερίδια του CHP στην τουρκική Τράπεζα Εργασία, κόντρα στην κριτική ή τις ερωτήσεις που του γίνονται, δεν θα περάσει. Κατ’εμέ, εδώ κλείνει πλέον ένα κεφάλαιο ανοιχτό εδώ και πολύ καιρό στην Τουρκία.

Άλλο ένα τεράστιο σημάδι του τέλους εποχής είναι αυτά που έχω πει με διαφορετικές αφορμές: οι εκλογές της 31 Μάρτη, η ίδρυση κόμματος από τον Νταβουτογλου, το σχέδιο ίδρυσης άλλου κόμματος από τον Μπαμπατζαν, η οικονομική κατάσταση, η μετατροπή της ανεργίας σε σοβαρό καθημερινό θέμα συζήτησης, το κόστος ζωής…, οι αυξήσεις σε τιμές, λογαριασμούς κτλ που έρχονται η μια μετά την άλλη. Απέναντι σε όλα αυτάέχουμε μια κυβέρνηση που βαθαίνει την κρίση της αδυναμίας διαχείρισης. Εντούτοις έχουμε στην επικαιρότητά μας ακόμα Ερντογαν κι είναι αυτός που καθορίζει την επικαιρότητα. Κι αυτοί που κοιτούν την Τουρκία απ’το εξωτερικό, ξένοι δημοσιογράφοι, ερευνητές, διπλωμάτες, κλπ. ρωτούν συνέχεια για τον Ερντογάν.

(συνεχίζεται)