Η επιδημία ως νέο « θείον δώρον»;

Η επιδημία ως νέο « θείον δώρον»;
Source Date: 02/04/2020
Source Url: https://www.gazeteduvar.com.tr/yazarlar/2020/04/02/virus-salgininda-yeni-bir-lutuf-mu-araniyor/

του Hakkı Özdal: αφού το πρόσφατο πραξικόπημα χαρακτηρίστηκε θείον δώρον, τότε

Ευρισκόμενοι μπρος στην επιδημία του κορονοϊού και σε στατιστικές που ολοένα βαρύνουν, οι κυβερνώντες την Τουρκία κάνουν δηλώσεις και κινήσεις ‘σκανδαλώδεις’ που το μόνο που κάνουν είναι να εντείνουν τις ανησυχίες αναφορικά με τη δημόσια υγεία. Το μόνο καθοριστικό στοιχείο στη διαχείριση του ζητήματος, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, αξιολογεί την κατάσταση από την ‘προσωπική’ του θέση λέγοντας ότι «προτεραιότητά μας είναι η παραγωγή και οι εξαγωγές», υπονοεί ότι δεν θα εφαρμοστεί γενική καραντίνα όσο και να βαρύνουν οι στατιστικές και ζητά προσφορές σε χρήμα παρουσιάζοντας ένα ΙΒΑΝ στην κοινωνία, αφού κήρυξε εκστρατεία για τα κεφάλαια των δημοσίων πόρων

Ο αρμόδιος, τουλάχιστον για τον συντονισμό στο πεδίο της ιατρικής μάχης, υπουργός υγείας, είπε «δεν γνωρίζαμε πόσο γρήγορα διαδίδεται ο ιός»… Ο υπουργός εσωτερικών κάνει λόγο περί συλλήψεων στα πλαίσια «της διασποράς μίσους κι έχθρας εντός του λαού» αναφορικά με βίντεο που τραβούν οι υγειονομικοί για να προειδοποιήσουν την κοινωνία ή άλλοι εργαζόμενοι που διαμαρτύρονται για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν… (κι αναγκάζει κατόπιν ορισμένους να αναρτήσουν βίντεο όπου ζητάν συγγνώμη για να γίνουν παράδειγμα προς μίμηση). Μπλοκάρει επίσης με ανακρίσεις τους τραπεζικούς λογαριασμούς που άνοιξαν, προτού παρουσιάσει το ΙΒΑΝ προσωπικά ο Πρόεδρος, για να συγκεντρώσουν βοήθεια οι δήμοι του ‘ανταγωνιστικού μεγάλου κόμματος’… Οι πραγματικότητες όμως επί του πεδίου εξελίσσονται όλως εναντίως σε αυτές τις κινήσεις και τις δηλώσεις: τις διαψεύδουν, τις καθιστούν άκυρες και τις απαξιώνουν.

Η ‘ταξική καραντίνα’ που αναγκάζει τους εργάτες να δουλεύουν με τη δήλωση «προτεραιότητά μας είναι η παραγωγή κι οι εξαγωγές» και παροτρύνει τους υπόλοιπους να «μείνουν σπίτι, να πλένουν τα χέρια τους και να αλείφονται με κολώνια», δίνει τα λογικά της αποτελέσματα: οι περιφέρεις με τα περισσότερα κρούσματα μπαίνουν στη σειρά İstanbul (8 bin 852) Σμύρνη (853), Ankara (712), Ικόνιο (584), Kocaeli (410), Isparta (268), Sakarya (207), Adana (197) Προύσα (135) … Αν δε λάβουμε υπόψη την ‘προσκυνηματική συνέπεια’ στη Σπάρτη, όλες οι υπόλοιπες περιφέρειες είναι εκείνες όπου η εργασία συνεχίζεται υποχρεωτικά στη βιομηχανία, στη βιοτεχνία και στις κατασκευές. Ο πληθυσμός των πόλεων δεν είναι καθοριστικός στην παραπάνω σειρά. Αντίθετα φαίνεται ότι βαρύνει, ανεξαρτήτως πληθυσμού, η στατιστική στις πόλεις όπου δεν αναγνωρίζεται το δικαίωμα στην υγεία, η άδεια άνευ αποδοχών κι όπου οι άνθρωποι εργάζονται με το σκεπτικό [της κυβέρνησης] ‘να γυρίζει ο τροχός’. Για παράδειγμα ενώ η διαφορά ποσοστού στα κρούσματα μεταξύ Κων/πολης και Σμύρνης ή Άγκυρας είναι 10 και 12 φορές μεγαλύτερο, η διαφορά στον πληθυσμό τους δεν είναι αυτή… Στην περιφ. Kocaeli, την 11η μεγαλύτερη της Τουρκία, έχουμε την 5η περιφ. από άποψης κρουσμάτων και την 3η από άποψης θυμάτων. Όπου έχουμε εργοστάσια και ΒΙ.ΠΕ., όπου έχουμε ‘εργασία και χαρά’, τα ποσοστά ανόδου κρουσμάτων και θυμάτων εμφανίζονται να παίρνουν την ανιούσα. Η επιλογή του «προτεραιότητά μας η παραγωγή κι οι εξαγωγές, να γυρίζει ο τροχός» προβάλλεται ως η θεμελιώδης ‘στρατηγική’ και παράγει προφανή αποτελέσματα που θα βαρύνουν ιδιαίτερα για τους εργαζομένους. Το ίδιο διάστημα, πολλοί τομείς απασχόλησης που μετατρέπουν την επιδημία σε ευκαιρία καταχρώνται δικαιώματα και απολύουν χιλιάδες εργάτες. Εργάτες που κριτικάρουν τις ανθυγιεινές συνθήκες εργασίας και απολύονται και περνούν στο στάδιο της ανάκρισης. Είναι σαν να βιώνουμε ανοιχτά το ο,τιδήποτε ως παράδειγμα που πρέπει να παρακολουθήσουν οι υπόλοιποι για να βάλουν μυαλό. Οι στατιστικές μετατρέπονται σε εξολόθρευση, είτε οικονομική, είτε βιολογική, κατά των εργαζομένων τάξεων.

Την ίδια ώρα οι κυβερνώντες κυρύσσουν εκστρατεία με το σλογκαν «είμαστε αυτάρκεις» και με τον τίτλο «Εκστρατεία Εθνικής Αλληλεγγύης» καθώς έχουν παραχωρήσει τους κρατικούς πόρους στο ιδιωτικό κεφάλαιο. Αντί να δημιουργήσει το προσδοκώμενο αποτέλεσμα, άνοιξε το δρόμο σε ένα μεγάλο χείμαρρο αντιδράσεων. Από τα πρώτα κιόλας λεπτά που κηρύχτηκε απαξιώθηκε με ενστάσεις γεμάτες από οργή και κοροϊδία. Σε τέτοιο βαθμό που την επομένη μπλοκαρίστηκαν μέσω ανακρίσεων οι εκστρατείες για συλλγή βοήθειας των δήμων που ανήκουν σε κόμματα της αντιπολίτευσης. Καθώς αυτό δεν αρκούσε, το κράτος ξεκινά να μαζεύει δωρεές μέσω περικοπών μισθών από τους ίδιους του τους εργαζομένους. Ακούγεται από πρώτο χέρι ότι θα γίνουν περικοπές σε μισθούς εκπαιδευτικών, δικαστικά κι εργαζομένων της Botaş. ‘Οικονομολόγος’ που σχετίζεται με κύκλους του αντίστοιχου τουρκικού ΣΕΒ και του πανεπιστημίου Koç, έγραψε τις πρώτες μέρες μια ιδέα που θεώρησε ιδιοφυή, «ας περικόψει το κράτος τμήμα των μισθών δημοσίων υπαλλήλων και εκπαιδευτικών κι ας το χρησιμοποιήσει στη μάχη», κι αναγκάστηκε μετά να τη σβήσει αφού μετάνιωσε. Μερικοί ζητάν να περάσει η ιδέα ανεπισήμως στην πράξη. Στους μικρο-επαγγελματίες που έχουν μείνει αβοήθητοι, στους χαμηλο-εισοδηματίες προτείνεται δάνειο από τύπους περίπου παπατζήδες…

Από τις πρώτες μέρες ο υπουργός υγείας κάνει δηλώσεις στον τόνο του «δεν γνωρίζαμε τη συμεριφορά του ιού» καθώς αυτοί που επιχειρούσαν να εξηγήσουν τη σοβαρότητα της κατάστασης δεν κατηγορούνταν για ηττοπάθεια, για σχέση με τον Γκιουλέν ή για κάτι άλλο. Καθώς η συνειδητοποίηση της κοινωνίας περί της επιδημίας εγκαταλείπεται μέσω των media που δουλεύουν σαν κουρντισμένα ρομπότ, σε τύπους σαν τον Oytun που λέει «εμείς έχουμε Τουρκικά γονίδια, δεν παθαίνουμε τίποτα» ή σαν τον Karatay που μιλά για «ψιλοκομμένο πατσά», ο χρόνος που χάνεται περνά απαρατήρητος. Χωρίς το παραμικρό δείγμα αλαζονείας ειδικοί επί του θέματος, συνδικάτα, ενώσεις υγειονομικών με πρώτη την Ένωση Τούρκων Ιατρών ζητάν να μπουν στη διαδικασία σχεδόν ικετεύοντας, κι όσοι δεν έχουν βουλωμένα αυτιά προσχωρούν στο σενάριο ο ιός είναι ύπουλος.

Όλα όσα απαριθμώνται ως εδώ είναι η συνάντηση μεταξύ της φυσικής αντίδρασης των διοικουσών τάξεων της σημερινής Τουρκίας με το υπόλοιπο της κοινωνίας. Εργάτες, παραγωγικοί χωρικοί, μικρο-επαγγελματίες, γιατροί, υγειονομικοί, εκπαιδευτικοί, εν συντομία, όλες οι λαϊκές τάξεις είναι καταφανώς δυσαρεστημένες από τα μέτρα που πάρθηκαν. Η διαφορά αυτών σε σχέση με τα προηγούμενα είναι ότι όλα αυτά τα ανησυχητικά μέτρα, η διολίσθηση υπέρ μιας τάξης και η έχθρα για μια άλλη, λαμβάνουν χώρα δημοσίως χωρίς καμιά ανάγκη πλέον επικάλυψης ή εξεύρεσης προσχήματος. Γιατί ο Ερντογάν αποδέχεται αυτό το ‘έλλειμμα’ που μπορεί να επιφέρει στειρότητα στη δεξαμενή ψηφοφόρων η οποία αποτελεί και την πηγή της νομιμοποίησής του; Πρόκειται για αβλεψία ενός ανθρώπου που βρίσκεται σε απέλπιδα κατάσταση; Για έναν υπολογισμό που λέει ‘όπως και να έχει όλα αυτά τα σημερινά θα ξεχαστούν’ και που ποντάρει σε μια πολιτική επανενεργοποίησης θρησκευτικών – πολιτισμικών ταυτοτήτων; Ή μήπως αντίθετα υπάρχουν άλλα πολιτικά σχέδια για το βάθεμα της κρίσης και το μετά από αυτήν, από μια διοίκηση που αποκτά ‘διαφάνεια’ μέχρι του σημείου να αναγκαστεί να συλλέξει χρήματα με περικοπές μισθών, ενώ δημιουργεί τόσες αρνητικές προσλήψεις των συμβάντων και δίνει τόσες λαβές να θεωρείται και αλαζονική και ανίκανη; Μήπως ένα σχέδιο που άρχισε να εφαρμόζει νωρίτερα ο ‘αγαπητός φίλος’ Ορμπάν στην Ουγαρία;

Ο Ερντογάν είχε στην πραγματικότητα εξαρχής ένα όνειρο για το οποίο ξεκίνησε να κάνει ανοιχτά κάποια βήματα από την εκλογική ήττα της 7ης Ιούνη 2015 κι έπειτα. Επιταχύνθηκε με το θείον δώρον της στιγμής του πραξικοπήματος στις 15 Ιούλη 2016, παγιώθηκε με τη συμμαχία με το ΜΗΡ κι οι τροχοί του άρχισαν να γυρίζουν με το δημοψήφισμα του2017 και με τις προεδρικές εκλογές του 2018. Για μια σειρά όμως ‘εξωγενών’ δεν μπορεί να υλοποιήσει ή και να ανακοινώσει με την καρδιά του το σχέδιο του ‘ύψιστου κράτους’. Η επιδημία του κορονοϊού μπορεί να φαίνεται σαν μια τέτοια ευκαιρία από την άποψη είτε των συνεπειών για τις οποίες μπορεί να ανοίξει το δρόμο στο άμεσο μέλλον, είτε των διαφόρων εκλογικών και ταξικών προτιμήσεων που εκβιάζει, είτε των ανησυχιών και της ασάφειας που δημιουργεί στην κοινωνία. Συζητώντας το θέμα του μπλοκαρίσματος διά της βίας των εκστρατειών των δήμων του CHP για συλλογή βοήθειας, πρόεδροι περιφερειακών οργανώσεων του ΑΚΡ μίλησαν για το «κράτος μας, δηλαδή, το αξίωμα του προέδρου της δημοκρατίας» κι αυτό δεν είναι γλωσσικό ολίσθημα. Αναλογιζόμενοι την ευκαιρία που έχει δημιουργήσει η επιδημία και οι συνέπειές της με ένα κλίμα ασάφειας κι ανησυχίας, πρόκειται ίσως για την πιο καθαρή δήλωση της τάσης που έχει επιλεγεί πιθανά ως ο μόνος δρόμος για να σηκωθεί κανείς ξανά υπό το βάρος αρνητικών συνεπειών…

Ας αφήσουμε τη συζήτηση για τις ‘δυνατότητες’ αυτής της τάσης και για το που μπορεί να οδηγήσει, για ένα επόμενο γραπτό…

Από τον ίδιο συντάκτη