Το διμερές εμπόριο κι οι σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας

του Κωνσταντίνου Ρίζου: Ποιά η σχέση εμπορικών ανταλλαγών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, με τα "γεγονότα" που σημαδεύουν τις σχέσεις των δύο χωρών;

[ΣτΕ: παρουσιάζονται επιλεγμένα αποσπάσματα, κλικάρετε στον παραπάνω σύνδεσμο για όλο το κείμενο, φωτό αρχείου]

Στην παρούσα εργασία η μέθοδος μας είναι να αναλύσουμε τις συνολικές εμπορικές ροές ανάμεσα στις δύο χώρες και να τις αντιπαραβάλουμε με τα γεγονότα που συνέβησαν για να διαπιστωθεί αν υπάρχει αλληλεπίδραση ή ακολουθούνται ανεξάρτητες πορείες. Επίσης, θα δούμε την πορεία των διμερών συναλλαγών των κύριων προϊόντων που εμπορεύονται οι δύο χώρες κατά τα τελευταία χρόνια τόσο μεταξύ τους όσο και με τον υπόλοιπο κόσμο, καθώς και την πορεία των οικονομιών τους για να διαπιστώσουμε αν η πορεία του εμπορίου ακολουθεί τους νόμους της αγοράς ή επηρεάζεται από το κλίμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Το θεωρητικό υπόβαθρο της εργασίας περιλαμβάνει στοιχεία από τη θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου, τη Γεωπολιτική θεωρία, καθώς και της θεωρίας της οικονομικής ασφάλειας και διπλωματίας ενώ αντλεί τα οικονομικά στοιχεία από διεθνείς βάσεις δεδομένων για το εμπόριο(comtrade.un.org, worldbank.org, tradingeconomics.com, κ.α.).

Σκοπός της εργασίας είναι να εξετάσει το κατά πόσο οι διμερείς εμπορικές σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας επηρεάζουν τις σχέσεις των δύο κρατών αλλά και πόσο επηρεάζονται από αυτές. Θεωρούμε ότι η πορεία των σχέσεων μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας κατά τα τελευταία χρόνια επηρεάζεται από αρκετούς παράγοντες, ανάμεσα στους οποίους το είδος και η ποσότητα του μεταξύ τους εμπορίου. Το κατά πόσο αυτή η επιρροή επιβεβαιώνει το κεντρικό επιχείρημα της φιλελεύθερης θεωρίας ότι το εμπόριο αποτρέπει τις εντάσεις ή αντίθετα της ρεαλιστικής θεωρίας ότι αυξάνει τον ανταγωνισμό και την αντιπαλότητα είναι το θέμα που θα εξετάσουμε.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ
1.1 Θεωρία διεθνούς εμπορίου ............................
1.2 Διμερές εμπόριο, παράγοντας σύγκρουσης ή συνεργασίας;
1.3 Ανακεφαλαίωση .......................................................
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΑΣ-ΤΟΥΡΚΙΑΣ....
2.1 Ιστορική αναδρομή των ελληνοτουρκικών σχέσεων .......
2.2: Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις σήμερα ..................................
2.3 Θέματα που προκαλούν ένταση στις σχέσεις των δύο κρατών
2.4 Παράμετροι που επηρεάζουν τις σχέσεις των δύο κρατών
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΑΣ-ΤΟΥΡΚΙΑΣ
3.1 Οι άμεσες ξένες επενδύσεις ...........................................
3.2 Τουρισμός ................................................................
3.3 Διμερές εμπόριο .........................................................
3.3.1 Ανάλυση διμερούς εμπορίου .....................................
3.4 Σύγκριση εμπορικών συναλλαγών και γεγονότων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας 1987-2017

3.5 Παράγοντες που επηρεάζουν τον όγκο των συναλλαγών μεταξύ των δύο χωρών: .........
3.6. Η επίδραση του διμερούς εμπορίου στις σχέσεις των δύο χωρών ................ [έπεται απόσπασμα]

Το ΑΕΠ της Ελλάδας, το 2017, εκτιμάται ότι ανέρχεται σε 200,6 δις δολάρια, ενώ, όσον αφορά στην Τουρκία ανέρχεται στα 849,5 δις δολάρια(1 προς 4). Ο πληθυσμός της Τουρκίας ξεπέρασε πλέον τα 80.000.000 κατοίκους με ετήσια αύξηση 1,6%, ενώ της Ελλάδας ανέρχεται σε 10.768.193 κατοίκους με αύξηση 0,14% (1 προς 8). Οι εξαγωγές της Ελλάδας προς Τουρκία, για το 2017 όπως έχουμε ήδη αναφέρει αντιστοιχούν στο 1,1% του ονομαστικού ΑΕΠ της Ελλάδος, ενώ αντίστοιχα, οι εξαγωγές της Τουρκίας προς Ελλάδα αντιστοιχούν στο 0,19% του ΑΕΠ της χώρας. Αυτά τα μεγέθη είναι αμφίβολο αν μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά τις εξελίξεις στις σχέσεις των δύο χωρών καθώς δεν δημιουργείται εκείνη η αλληλεξάρτηση μεταξύ των δύο οικονομιών που θα μπορούσε να στρέψει τις ηγεσίες των δύο χωρών προς την μια ή άλλη κατεύθυνση. Η έως τώρα εμπειρία δείχνει ότι στις περιπτώσεις χωρών με πολιτικές διαφορές, ακόμα και αν η οικονομική σχέση είναι εμφανέστατα υπέρ του ενός εκ των δύο μερών, δεν είναι βέβαιο ότι ακόμα και η αδύναμη πλευρά θα αλλάξει την πολιτική της στα βασικά θέματα. [...]

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Εν κατακλείδι λόγω του ύψους του διμερούς εμπορίου ως ποσοστό του ΑΕΠ των δύο χωρών αλλά και ως ποσοστό των συνολικών εξαγωγών και εισαγωγών των δύο κρατών δεν είναι δυνατόν να επιβεβαιωθεί ούτε η ρεαλιστική ούτε η φιλελεύθερη θεωρία και η επίδραση που έχει το διμερές εμπόριο στις σχέσεις των δύο κρατών είναι αμελητέα. Εξάλλου η πορεία των σχέσεων των δύο κρατών όπως αναφέραμε καθορίζεται από ένα πλέγμα σημαντικών παραγόντων και συμφερόντων που δύσκολα θα επέτρεπαν στο παράγοντα «διμερές εμπόριο» να παίξει τον αυτόνομο ρόλο που του αναγνωρίζει η θεωρία στο δίπολο Ελλάδας-Τουρκίας .Οι σχέσεις των δύο κρατών ακολουθούν προς το παρόν το ίδιο μοτίβο σχέσεων με αυτό που ακολουθούσαν και όταν το διμερές εμπόριο ήταν πολύ πιο περιορισμένο.