Ο Λώρενς της Αραβίας σήμερα

Ο Λώρενς της Αραβίας σήμερα
Source Date: 10/12/2020
Source Url: https://www.rorystewart.co.uk/lawrence-of-arabia/

του Turkey Today.gr: τί μπορεί να έλεγε, αν ζούσε, σ'έναν βρετανό ή αμερικανό απεσταλμένο στη Μέση Ανατολή;

Το ερώτημα αυτό απασχολεί τον Rory Stewart, καθηγητή στο Harvard, πρώην στρατιώτη, διπλωμάτη και υποδιοικητή ιρακινών επαρχιών μετά το 2003, στο ντοκυμαντέρ δύο επεισοδίων που προβλήθηκε στο BBC και διατίθεται στο You Tube. Από τις θέσεις που υπηρέτησε, ο Stewart ήταν σε θέση να γνωρίζει ότι τα αμερικανικά επιτελεία στρατού προέτρεπαν στελέχη τους, ιδίως ταγματάρχες, με αποστολή στο Ιράκ και το Αφγανιστάν να διαβάζουν κείμενα του γνωστού Lawrence of Arabia. Δεν πρόκειται βεβαίως για χουλυγουντιανά σενάρια αλλά για τους προβληματισμούς ενός πρωταγωνιστή του Α΄ παγκοσμίου πολέμου πάνω στο έργο του και στις επεμβάσεις Βρετανών και Γάλλων στις νότιες επαρχίες της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.

Στο πρώτο επεισόδιο, η έμφαση δίνεται στο προφίλ, τη μόρφωση και την ικανότητα ενσυναίσθησης του Λώρενς που γνωρίζεται με περιοχές της σημερινής Συρίας ξεκινώντας ως μαθητευόμενος αρχαιολόγος από την Κωνσταντινούπολη των αρχών του 20ου αιώνα για ένα ταξίδι στην ιστορία... Ο απόφοιτος της Οξφόρδης θρέφει ένα τρομερό θαυμασμό για τους Σταυροφόρους ... Κι από εδώ κι έπειτα ο Stewart δεν σταματά τα πήγαινε-έλα μεταξύ αρχών και τέλους του 20ου αιώνα αφού τόσο ο G. W. Bush junior όσο κι ο Osama bin Laden έπαιρναν τη σταυροφορία ως κεντρική έννοια στα μηνύματά τους.

Στο δεύτερο επεισόδιο, το ενδιαφέρον εστιάζεται στο χάσμα μεταξύ των συμφερόντων που ανέλαβε να γεφυρώσει ο Λώρενς αυτοπροτεινόμενος ως μεσολαβητής των βρετανικών αποικιοκρατικών επιδιώξεων και των αραβικών πόθων για ανεξαρτησία. Εδώ αναδεικνύεται η ρομαντική πλευρά του Λώρενς, όχι ως άλλου ενός Λόρδου Βύρωνα, αλλά ως άλλου ενός μικροαστού της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, που σπουδάζει κι ενσωματώνεται σε αυτήν ως ανώτερος στρατιωτικός μέχρι να ανακαλύψει την άβυσο που χωρίζει την έρημο της Άκαμπα από το βρετανικό στρατηγείο στο Κάιρο, ή τα άνυδρα υψώματα γύρω από τη Δαμασκό από το παλάτι των Βερσαλιών όπου επικυρώνεται η συμφωνία Sykes-Picot.

Οι παραλληλησμοί που εισάγει την αφήγησή του ο Stewart μεταξύ της εμπειρίας του Λώρενς και της δικής του καταλήγουν σ'ένα είδος mea culpa. Το συμπέρασμά του είναι "βλέποντας σήμερα το Ιράκ και το Αφγανιστάν, είμαι βέβαιος ότι το μήνυμα του Λώρενς δεν θα ήταν του στυλ προσπαθήστε να ενεργείστε καλύτερα ή κάνετε ό,τι κάνετε με μεγαλύτερη ευαισθησία, αλλά να μην το κάνετε καθόλου."

 

Από τον ίδιο συντάκτη