Κινεζικές σπουδές στην Ελλάδα

Κινεζικές σπουδές στην Ελλάδα
Source Date: 16/12/2019
Source Url: https://www.efsyn.gr/stiles/apopseis/223418_sholi-anatolikon-glosson-kai-politismon-giati-den-ti-theloyme

της Έλενας Αβραμίδου: η ιστορία ξεκινά το 2003 με την ίδρυση Τμήματος Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών...

Η ίδρυση Σχολής Ανατολικών Γλωσσών και Πολιτισμών στο Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδας, στη Θεσσαλονίκη, αποφασίστηκε από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ επί υπουργίας Κώστα Γαβρόγλου. Ωστόσο, η λειτουργία της, και ακόμη 37 πανεπιστημιακών τμημάτων, ανεστάλη από την παρούσα κυβέρνηση εξαιτίας «μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων», «έλλειψης συγκεκριμένων ακαδημαϊκών κριτηρίων» και «μελέτης σκοπιμότητας και βιωσιμότητας».

Υπάρχει, σαφώς, κάποια παρεξήγηση διότι διαφορετικά δεν εξηγούνται οι παραπάνω λόγοι για την πολυαναμενόμενη Σχολή Ανατολικών Γλωσσών και Πολιτισμών. Πολυαναμενόμενη επειδή, τουλάχιστον όσον αφορά την κινεζική και ιαπωνική γλώσσα, είναι μια παλιά ιστορία, στην οποία αναφερθήκαμε στο παρελθόν από αυτή τη στήλη.

Ξεκίνησε το 2003 με την ίδρυση Τμήματος Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών στο ΕΚΠΑ και, το 2009, Τμήματος Ασιατικών Σπουδών στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Ακολούθησε, το 2013, η μεταφορά του πρώτου από τη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ στη Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών και, το 2014, η μεταφορά του δεύτερου από το Ιόνιο στο ΕΚΠΑ.

Δεν λειτούργησε ποτέ κανένα τμήμα και κανείς δεν εξήγησε τον λόγο για αυτές τις μεταφορές από τη μια σχολή στην άλλη και από το ένα Πανεπιστήμιο στο άλλο· ούτε την αιτία της επίμονης άρνησης του υπουργείου Παιδείας στην ίδρυση τμήματος που να εστιάζει στον κινεζικό και ιαπωνικό κόσμο. Οφείλεται σε άγνοια της σπουδαιότητας των σχετικών σπουδών, προσωπικούς ανταγωνισμούς και εσωτερικές έριδες σχολών και Πανεπιστημίων ή κάτι άλλο; Οποια και αν είναι η αιτία, παλινωδίες, αρνήσεις και αθέτηση της δέσμευσής μας (του Αντώνη Σαμαρά στον Κινέζο πρωθυπουργό, Λι Κετσιάν, τον Ιούνιο 2014) για λειτουργία σχετικού τμήματος, μας εκθέτουν ως χώρα.

Είναι ενδιαφέρον, όμως, να δούμε τι έγινε το ίδιο διάστημα με τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στην Κίνα. Το 2001, τα νέα ελληνικά διδάσκονταν σε δύο πανεπιστήμια, στο Πεκίνο και στη Σανγκάη. Σήμερα διδάσκονται σε δέκα· διδάσκονται, επιπλέον, τα αρχαία ελληνικά, ενώ ιδρύθηκαν κέντρα μελετών που καλύπτουν όλες τις περιόδους της ελληνικής ιστορίας. Φυσικά, υπάρχουν αδυναμίες, ιδιαίτερα λόγω έλλειψης εξειδικευμένου επιστημονικού προσωπικού, όμως στελεχώνονται με νέους πτυχιούχους που διακρίνονται για τον ενθουσιασμό τους.

Με την εξαγγελία της Πρωτοβουλίας Μια Ζώνη Ενας Δρόμος και τη σύσφιγξη των κινεζικών σχέσεων με τις χώρες που βρίσκονται κατά μήκος του Δρόμου, εκλήθησαν και τα Πανεπιστήμια να συμβάλουν στην υλοποίηση των κυβερνητικών στόχων. Λειτούργησαν νέα τμήματα γλώσσας ώστε να προωθηθεί η εκμάθηση των γλωσσών των χωρών-μελών της Πρωτοβουλίας, εγκαινιάστηκαν μεταπτυχιακά προγράμματα, ιδρύθηκαν ερευνητικά κέντρα και ινστιτούτα μελετών. Επίσης, ενισχύθηκε η αρχαιολογική έρευνα κατά μήκος του αρχαίου δρόμου του μεταξιού και ενθαρρύνθηκε η δημοσίευση βιβλίων τόσο για τον αρχαίο όσο και για τον νέο δρόμο του μεταξιού.

Στη χώρα μας, καθώς φαίνεται, δεν αποτελούν ισχυρούς λόγους για την ίδρυση Τμήματος Κινεζικών Σπουδών ο σινικός πολιτισμός και οι αλληλεπιδράσεις του με τον ελληνικό πολιτισμό, η ανάδειξη της Κίνας σε δεύτερη παγκόσμια οικονομία, οι στενές πολιτικές και εμπορικές μας σχέσεις, η συμμετοχή μας στην Πρωτοβουλία Μια Ζώνη Ενας Δρόμος και η αρχή της αμοιβαιότητας. Δεν κρίνεται αναγκαία η ύπαρξη κινεζομαθών, σινολόγων, μεταφραστών, διερμηνέων· ούτε οικονομολόγων, πολιτικών επιστημόνων, ιστορικών, νομικών, ιστορικών της τέχνης, φιλοσόφων, αρχαιολόγων που να γνωρίζουν την Κίνα.

Ακούσαμε πολλά τελευταία για την ελληνο-κινεζική συμπόρευση· όχι όμως πώς θα υλοποιηθεί, ούτε για μια βασική διαφορά ανάμεσα στις δύο χώρες. Δεν αναφερόμαστε στα μεγέθη και το πολιτικό εκτόπισμα, αλλά στο γεγονός ότι οι Κινέζοι γνωρίζουν περισσότερα για μας από ό,τι εμείς για εκείνους. Μελετούν την ιστορία, τη φιλοσοφία, τη λογοτεχνία, την τέχνη, τη θρησκεία μας και την κοινωνικοπολιτική κατάσταση της χώρας μας. Τι γίνεται, αλήθεια, εδώ;

Πώς θα αναβαθμιστούν οι σχέσεις μας; Πώς θα προωθηθεί η συνεργασία και θα ενισχυθούν η αμοιβαία κατανόηση και εμπιστοσύνη; Πώς θα διευρυνθούν οι πολιτιστικοί μας δεσμοί και πώς προσδοκούμε αύξηση του αριθμού των Κινέζων τουριστών αφού δεν είμαστε έτοιμοι να τους υποδεχθούμε λόγω έλλειψης κινεζομαθών ξεναγών και τουριστικών συνοδών; Πώς θα κατοχυρωθεί μια συστηματική συνεργασία σε εκπαίδευση, έρευνα και τεχνολογία; Πώς θα διαλεχθούμε με έναν από τους αρχαιότερους πολιτισμούς και πώς θα γίνουμε στρατηγικοί εταίροι εάν δεν γνωρίζουμε τον συνομιλητή μας;

Ευελπιστούμε ότι η υπουργός Παιδείας θα αναγνωρίσει την επιτακτική ανάγκη λειτουργίας της Σχολής Ανατολικών Γλωσσών και Πολιτισμών, ώστε να γίνει, επιτέλους, το πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση μιας ουσιαστικής προσέγγισης και ενός ανοιχτού διαλόγου με την Κίνα στη βάση της αλληλογνωριμίας και αλληλοκατανόησης που μόνο η γνώση της γλώσσας, της ιστορίας και του πολιτισμού μιας χώρας μπορεί να προσφέρει. Αλλά και για να αποκατασταθεί μια αναντιστοιχία σε επίπεδο διακρατικών σχέσεων με τον σεβασμό της αρχής της αμοιβαιότητας.

Η κ. Έλενα Αβραμίδου είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια Φιλοσοφίας και Ελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Πεκίνου

Από τον ίδιο συντάκτη