Από το Ιράν στη Μυτιλήνη

της Nagehan Uskan: τρεις ιστορίες μεταναστών, που εκτείνονται από το Ιράν στη Μυτιλήνη...

Ο Ιμαν, ο Αμιν, ο Εμιν… τρεις άνθρωποι από τρεις διαφορετικές πόλεις του Ιραν με τρεις διαφορετικές εθνοτικές ταυτοτήτες. Αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα τους και ζουν τώρα στον ίδιο τόπο την ίδια ζωή. Μια που είπαμε «ζωή» και «ζουν»: το ταξίδι τους περιλαμβάνει διάφορες στάσεις και περάσματα φρίκης, κι ο τελευταίος σταθμός είναι για την ώρα το στρατόπεδο προσφύγων στη Μόρια της νήσου Λέσβου. Αν κι αντιμετωπίζουν μια μεταχείριση ντροπιαστική για το ανθρώπινο είδος, συνδεόμαστε μαζί τους για να ακούσουμε τις ιστορίες τους που είναι πλεγμένες με συγκινητική αλληλεγγύη.

Ιμάν, πες μας ποιά πορεία ακολούθησες στην Τουρκία, τί περασες;

Σκεφτόμουν να μείνω στην Τουρκία. Ήθελα να ξεκινήσω μια νέα ζωή. Οι διακινητές μας είχα πει ότι θα μας πήγαιναν ως την Κωνσταντινούπολη. Κοιμόμασταν κάθε μέρα σε άλλο χωριό. Δύο άτομα είμαστε, τις πρώτες τρεις μέρες τρώγαμε μόνο ψωμί. Αφού φθάσαμε στο Βαν, μείναμε εκεί τρεις μέρες. Εκεί μας έδιναν φαγητό μια φορά τη μέρα. Το ταξίδι προς την Κωνσταντινούπολη ήταν πολύ δύσκολο επειδή δεν είχαμε δελτίο ταυτότητας. Όποιος καταλάβαινε ότι δεν έχουμε έγγραφα, πούλαγε το εισητήριο τρειςφορές ακριβότερα. Ορισμένοι μας υποψιάζονταν κιόλας και καλούσαν αστυνομία κι άλλοι άρχισαν να μας δέρνουν. Πήγα Τραπεζούντα, Σαμσούντα, Άγκυρα …

Κι όπου πήγαινα, δανειζόμουν από έναν Ιρανό ή Αφγανό κι έπειτα επέστρεφα ό,τι δανειζόμουν μέσω φίλων μου στο τραπεζικό τους λογαριασμό εις διπλούν. (Στο σημείο αυτό ο Ιμάν βγάζει από τοπορτοφόλι του τα εισητήρια που φυλά ακόμα, μερικά από τα οποία εξέδοσε με ψευδές όνομα). Οι διακινητές που μεταφέρουν μετανάστες στην Ευρώπη είχαν εξαπατήσει πολλούς από αυτούς, επομένως δεν τους εμπιστευόμουν. Εν τέλει φτάσαμε στην Κωνσταντινούπολη.

Ένας φίλος μου είπε ότι θα μπορούσαμε να βρούμεδουλειά στο Pendik. Μέσω Ιρανών φίλων βρήκαμε κάποιον που θα μπορούσε να μας φιλοξενήσει. Μας πρόσφερε ένα ωραίο φαγητό, κάναμε και μπάνιο. Δύο άλλοι φίλοι μου είχαν κάρτα παραμονής. Ο ιδιοκτήτης του σπιτιού που έμεναν μας είπε ότι θα μπορούσε να βρει ταυτότητα με τους φίλους του στην Άγκυρα για 2.000 λίρες (300-310 ευρώ). Σε κάθε κουβέντα που έλεγε, έκανε μια θρησκευτική παραπομπή. Εγώ πάντα φοβάμαι τον κόσμο που λέει τόσο συχνά Αλλάχ. Ύστερα έβγαλε κι όπλο. Αν δεν έδινα 1.600 λίρες (240-250 ευρώ), δεν θα με άφηνε να βγω από το σπίτι. Του λέω «πάρε ό,τι θες, ρούχα, παπούτσια… λεφτά δεν έχω». Και μου φώναξε «αχ παλιό Ιρανοί, πλούσιοι μπάσταρδοι». Μας κλείδωσε σε ένα δωμάτιο κι έφυγε. Eίχα ένα μικρό σουγιαδάκι στην τσέπη και καταφέραμε να βγούμε αφού κόψαμε τα ελάσματα από το κρεβάτι για να λυγίσουμε τα κάγκελα του παραθύρου. Ήταν τρεις το ξημέρωμα.

Κοιμηθήκαμε στο σταθμό του μετρό στο Πέντικ. Εκεί θυμήθηκα τους δύο Ιρανούς φίλους με τους οποίους πέρασα τα σύνορα. Τους πήρα τηλέφωνο και μου είπαν να πάω να τους βρω στο Ντένιζλι, θα με βοηθούσαν. Πάω λοιπόν και κάνουμε ένα ωραίο πρωινό. Μου λεν ότι μου αναλογούν 500 λίρες (75-80 ευρώ) από το ενοίκιο που έχουμε να πληρώνουμε. Βρήκα τα λεφτά και τα έβαλα στο λογαριασμό τους. Πέντε μέρες αργότερα ήθελαν πάλι λεφτά. «Παιδιά, λεφτά δεν έχω, βρείτε μου δουλειά να δουλέψω».

Πού να ήξερα ότι θα μου ζητούσαν να πουλώ ηρωίνη; Δεν δέχτηκα τη δουλειά και τους ζήτησα λίγοχρόνο ως που να εγκαταλείψω το σπίτι. Το απόγευμα ήρθαν κάτι Τούρκοι φίλοι τους κι ήπιαν πολύ. Κι αφού με έδειραν με έκαναν να πάρω ηρωίνη με το ζόρι. «Εδώ τελείωσες Ιμάν» είπα στον εαυτό μου. Το πρωί μου δώσαν κι άλλη. Κι εκεί σκέφτηκανα αυτοκτονήσω. Βγαίνουν από το σπίτι και κλειδώνουν. Εγώ δραπέτευσα ξυπόλυτος από το παράθυρο. Είδα δυο Ιρανούς στο πάρκο και τους ζήτησα ένα ζυεγάρι παπούτσια κι ένα εισητήριο για Ιστάνμπουλ. Τους έδωσα 200 λίρες.

Κι όταν έφτασα στην Κωνσταντινούπολη δεν ήθελα να μείνω πλέον στην Τουρκία. Άρχισα να ψάχνω για διακινητή.